Czy Tadej Pogačar może jeszcze przegrać Tour de France?

Po kapitalnych występach w 2. tygodniu Tour de France, Tadej Pogačar znacząco przybliżył się do tego, by stać się pierwszym od 26 lat kolarzem, który sięgnął po dublet Giro d’Italia-Tour de France. Najnowsza historia kolarstwa zdecydowanie nie stoi po stronie jego największego rywala – Jonasa Vingegaarda. Duńczyk nie musi jednak jeszcze porzucać nadziei…

Jeszcze kilka dni temu Jonas Vingegaard miał wiele powodów do optymizmu. Wspaniała pogoń za Tadejem Pogačarem, który na Puy Mary Pas de Peyrol zdecydowanie przeszacował swoje możliwości, a następnie pokonanie Słoweńca na finiszu pozwalało mu odważnie spoglądać w przyszłość. Oczywiście – biorąc pod uwagę bonifikaty, zyskał na tamtym etapie tylko sekundę, ale jego występ zaimponował tak, że wówczas wielu kibiców i część bukmacherów właśnie w nim upatrywała faworyta do końcowego zwycięstwa.

Dziś jednak sytuacja jest zdecydowanie inna. Duńczyk miał w górach udowodnić swoją wyższość nad Tadejem Pogačarem, a tymczasem na niedzielnym etapie, najtrudniejszym pod względem łącznego przewyższenia, stracił do rywala ponad minutę. W połączeniu z jego stratami z soboty i poprzednich 13 etapów, różnica między nim, a Słoweńcem wzrosła już do 3 minut i 8 sekund. To sporo, nawet jeśli trudności się jeszcze nie skończyły. Weekend będzie wyjątkowo pełny wyzwań. Zamiast sprintu na Polach Elizejskich – górska czasówka w Nicei, poprzedzona dwoma bardzo wymagającymi etapami. To wszystko może być jednak za mało. Niestety dla Duńczyka, w tym wieku…

Nikt nie odrobił jeszcze takiej straty!

Już 23 pełne edycje Wielkiej Pętli rozegrano w tym stuleciu i tylko pięciokrotnie kolarz, który prowadził po 15. etapie, nie wygrał całego wyścigu. Na domiar złego, aż dwóch spośród tych czterech “nieszczęśników”, po drugim tygodniu wcale nie uchodziło za faworyta do wygrania całego wyścigu – ba! Ich wygraną nawet po piętnastu udanych dniach trzeba byłoby uznać w najlepszym wypadku za sporą niespodziankę, jeśli nie sensację.

Chodzi oczywiście o dwóch Francuzów – Thomasa Voecklera i Juliana Alaphilippe’a. Obaj przez kilkanaście dni dawali swoim rodakom nadzieję, że w końcu doczekają się oni na pierwszego od czasów Bernarda Hinaulta zwycięzcy największego rodzimego wyścigu. Obaj walczyli dzielnie – Alaphilippe nawet zajął 2. miejsce na etapie z metą na Col du Tourmalet. Obaj ostatecznie zajęli miejsce w czołowej “10” wyścigu, ale do zwycięstwa dużo im zabrakło.

Prawda jest bowiem taka, że żaden z nich nie był nigdy kolarzem na wielkie toury. Voeckler to typowy górski harcownik, wygrywający pojedyncze etapy, zazwyczaj  bez szans w starciach z braćmi Schleckami czy Alberto Contadorem (akurat Contadora w 2011 roku pokonał). Z kolei Alaphilippe regularnie bywał najlepszym klasykowcem na świecie, ale do miana najlepszego górala nie zbliżył się nigdy. A jakim cudem znaleźli się tak wysoko po dwóch tygodniach? Voeckler znalazł się w odpowiedniej ucieczce dnia, zaś Alaphilippe wykorzystał swoją niewiarygodnie dobrą formę i wcale nie najtrudniejsze pierwsze dwa tygodnie wyścigu.

No dobrze, a co, jeśli chodzi o trzy pozostałe przypadki? Tu Vingegaard również raczej nie może znaleźć pocieszenia. Wspomniana trójka to: Primož Roglič, Frank Schleck i Michael Rasmussen. Pierwsi dwaj wychodzili jednak na ostatnią prostą z wyjątkowo niewielką przewagą nad rywalami. Roglič miał 59 sekund przewagi nad Pogačarem, a Schleck 49 nad Sastre (a jeszcze mniejszą nad swoim bratem i Cadelem Evansem). Bliżej obecnej sytuacji Pogačara był Rasmussen, tylko że rodak Vingegaard wcale nie roztrwonił przewagi. Z wyścigu wycofała go ekipa, obawiająca się, jak się później okazało – słusznie, dopingowego zamieszania z jego udziałem.

Na koniec warto jeszcze wspomnieć o Floydzie Landisie. W 2006 roku Amerykanin owszem prowadził po 15 etapach, ale w wyniku gigantycznego kryzysu po dniu przerwy spadł na 11. miejsce w “generalce”. Ostatecznie jednak całą, ośmiominutową stratę udało mu się odrobić i na Polach Elizejskich to on przez chwilę cieszył się ze zwycięstwa. Przez chwilę, ponieważ Landis nie jest dla kolarza Visma | Lease a Bike żadnym wzorem do naśladowania. Krótko po wygraniu tamtego wyścigu, został zdyskwalifikowany za doping. Cała pogoń okazała się wynikiem oszustwa.

A jak wyglądało to w pozostałych przypadkach? Zobaczcie sami!

A jak było wcześniej?

Owszem, da się zauważyć delikatną tendencję, według której, im głębiej kopiemy w kolarskiej historii, tym większe różnice da się zauważyć pomiędzy poszczególnymi zawodnikami. I tym większe różnice okazywały się możliwe do odrobienia! Jednak nawet pomimo tego faktu, kolarzom bardzo rzadko udawało się odrobić różnicę większą niż 3 minuty.

Jeśli już się to przytrafiało, to w bardzo określonych okolicznościach. W 1984 roku Vincent Barteau miał 10 minut przewagi nad swoim zespołowym kolegą – Laurentem Fignonem. Było jednak jasne to, że gdy peleton wjedzie w duże góry, Barteau straci koszulkę i tak się stało. Wyścig zakończył na 28. miejscu. Kolejnych wielkich tourów zazwyczaj nie kończył, a jeśli już, to na odległych lokatach, poza czołową “90”.

Tak naprawdę, z najbardziej spektakularnymi pogoniami mieliśmy do czynienia na przełomie lat 80. i 90. Najpierw w 1987 Stephen Roche w trzecim tygodniu odrobił do Charly’ego Motteta 2 minuty i 33 sekundy, zaś trzy lata później Greg Lemond wygrał, choć po 15. etapach tracił do Claudio Chiappuciego 2:24. Jak nietrudno zauważyć, w obu przypadkach różnica między liderem, a późniejszym zwycięzcą wynosiła mniej niż ta, z którą mamy do czynienia w tym roku.

Żeby dotrzeć do czasów, w których odrabianie takich strat było normą, trzeba cofnąć się aż do lat 50. W epoce, której większość z nas nie ma prawa pamiętać, kolarze potrafili tracić przewagi zdecydowanie większe, niż ta, którą obecnie ma Pogačar. I wcale nie chodzi o zawodników pokroju Barteau, lecz czołowych górali swoich czasów, z Raphaelem Geminianim, Fiorenzo Magnim i Rene Vietto na czele. Czasem w grę wchodził pech, czasem wspomagany amfetaminą geniusz innego zawodnika – patrz Charly Gaul*, czasem kilka zebranych razem czynników. Tak czy inaczej, obecne czasy naprawdę trudno porównywać z tamtymi.

*Luksemburczyk jeszcze w czasie kariery przyznawał się do tego, że wspomaga się amfetaminą w czasie swoich startów. Zawodnicy generalnie bardzo lubili w tamtych czasach opowiadać w wywiadach o zbawiennym wpływie, jaki narkotyk ma na ich występy – więcej na ten temat w podlinkowanym już wyżej artykule o Charlym Gaulu.

Czy na pawno jest już pozamiatane?

Ta krótka lekcja historii nie ma przesądzać losów duńsko-słoweńskiej rywalizacji. Ma jedynie pokazać w przybliżeniu, z jak dużym wyzwaniem musi mierzyć się Vingegaard, jeśli chce po raz trzeci z rzędu wygrać Tour de France. Widać wyraźnie, że odrobienie przez niego strat będzie historycznym wyczynem. Tym bardziej, że ani Vietto, ani Geminiani, ani nawet Magni, nie byli postaciami pokroju Tadeja Pogačara. Palmares dwóch pierwszych jest gorsze niż choćby Richarda Carapaza.

Ale czy sam fakt, że atakowanym kolarzem jest akurat Słoweniec powinien Vingegaarda szczególnie martwić? Tadej Pogačar to kolarz, który rok temu, po wielu dniach całkowicie równorzędnej rywalizacji z Duńczykiem potrafił w dwa dni stracić do niego ponad 7 minut. To także zawodnik, który po perfekcyjnym 1. tygodniu Tour de France 2022, na początku drugiego stracił do Vingegaarda 3 minuty podczas jednej wspinaczki! 

Rok temu wpływ na jego występ miała kontuzja odniesiona podczas Liege-Bastogne-Liege – to teza, którą łatwo obronić. Tylko że w 2022 jego przygotowania przebiegały zgodnie z planem, a on i tak potrafił na Col du Granon przegrać zdecydowanie, z Davidem Gaudu, Romainem Bardetem i Nairo Quintaną, choć ci wcale nie jechali w ucieczce dnia. Ta trójka po prostu go wyprzedzała na kolejnych kilometrach podjazdu. Mocna ekipa, którą dysponowało Jumbo-Visma, mogła być usprawiedliwieniem porażki z Vingegaardem, ale nie dwuminutowej straty do doświadczonego Kolumbijczyka. Albo 3-minutowej straty do Hindleya na mecie w Courchevel w zeszłym roku!

Tym razem może być jednak inaczej. W tym roku to Pogačar dominuje w górach nad Vingegaardem w sposób, jakiego do tej pory nie znaliśmy. Wokół siebie ma drużynę mocniejszą niż kiedykolwiek wcześniej, co oznacza, że łatwiej jest mu kontrolować sytuację. Wszystko ułatwia też fakt, że Visma | Lease a Bike nie dysponuje narzędziami do tego, by zmaksymalizować prawdopodobieństwo jego kolejnego kryzysu. To nie historia, powoduje, że 27-latek nie jest faworytem tej batalii, a zwykły obraz aktualnej sytuacji.

Vingegaard jest zatem w ekstremalnie trudnym położeniu. Aby odrobić straty, musi wspiąć się na absolutny szczyt swoich możliwości. Jeśli mu się to uda – będziemy mieli do czynienia z remontadą na miarę Vincenzo Nibalego czy Chrisa Froome’a z Giro d’Italia. Jeśli nie –  do historii przejdzie Tadej Pogačar, który przerwie w ten sposób najdłuższe w historii kolarstwa oczekiwanie na dublet. Tak czy inaczej wygrani będziemy my – fani kolarstwa, ponieważ niezależnie od scenariusza, zobaczymy rzeczy, które będziemy wspominać przez wiele lat.